Minorities Rights Day 2023

Minorities Rights Day 2023 : भारतात Minorities Rights Day 2023 हा दिन 18 डिसेंबर रोजी सरकारने तयार केलेल्या हक्क आणि विविध योजना यांची माहिती अल्पसंख्याक लोकांना देण्यात येते व हा दिन साजरा केला जातो.

राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोगाने 18 डिसेंबर 2012 रोजी Minorities Rights Day साजरा केला. दरवर्षी 18 डिसेंबर रोजी अल्पसंख्याक हक्क दिन साजरा केला जातो.

Minorities Rights Day 2023
Minorities Rights Day 2023 Image : Google

Minorities Rights Day 2023 : इतिहास

युनायटेड नेशन्सने प्रस्तावित केल्यानुसार भारत दरवर्षी 18 डिसेंबर रोजी Minorities Rights Day 2023 साजरा करतो.
अल्पसंख्याक लोकांना असलेल्या वास्तविक आणि कायदेशीर हक्कांची जाणीव करून देण्यासाठी हा दिवस साजरा करण्यात जातो.

भारतातील असणार्‍या प्रमुख क्षेत्रातील नोकरीच्या संधी, शैक्षणिक प्रगती आणि आर्थिक सहभाग , ज्यात अल्पसंख्याक मागे राहिले आहेत. त्यांना या आणि इतर क्षेत्रात योग्य मार्गदर्शन आणि पाठिंबा मिळाल्यास, अल्पसंख्याक समुदायातील लोकही राष्ट्राच्या विकासात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकतात.

प्रामुख्याने अल्पसंख्याक समाजाला भेडसावणाऱ्या समस्यांकडे दुर्लक्ष करून, त्यांचे स्वता:चे प्रश्न आधी सोडवणे, हा बहुसंख्य समाजातील नेत्यांचा सर्वात महत्त्वाचा अजेंडा असल्यामुळे, दोघांचेही नुकसान होते.

अशा गंभीर परिस्थितीस सामोरे जाणे हे अल्पसंख्याक समुदायासाठी सोपी गोष्ट नाही . कोणत्याही दबावाखाली अल्पसंख्याक समाजातील लोक रहाणार नाहीत याची ग्वाही सर्व राजकीय नेत्यांनी द्यावी.

त्यांना सुद्धा प्रोत्साहन आणि समान अधिकार मिळायला हवेत ज्यामुळे त्यांचा आत्मविश्वास वाढेल आणि तरच देशाची भरभराट होईल.

का साजरा केला जातो ?

प्रत्येक देशात विविध भाषिक, वांशिक, सांस्कृतिक आणि धार्मिक अल्पसंख्याक गट असल्याने, आकार, धर्म आणि लोकसंख्येचा विचार न करता अल्पसंख्याक गटाला सर्व सुविधा आणि अधिकार प्रदान करणे हे देशाचे कर्तव्य बनते.

अल्पसंख्याकांना समान अधिकार देऊन कोणतेही राजकारणी त्यांच्यावर उपकार करत नाहीत, खरे तर ते त्यांचे खरे हक्क आहेत. जो देश जात, धर्म किंवा समुदायाच्या आधारावर लोकांमध्ये भेदभाव करत नाही तो लोकशाहीचा खरा आत्मा प्रदर्शित करते.

जगभरात अशी अनेक उदाहरणे आहेत जेव्हा विशिष्ट अल्पसंख्याक गटाला राजकीय आणि धोरणात्मक भेदभावामुळे संघर्ष आणि त्रास सहन करावा लागला.

UN ने असेही घोषित केले की सर्व देश आणि अधिकृत पदावरील लोक त्यांच्या संबंधित प्रांतातील अल्पसंख्याकांच्या भाषिक, सांस्कृतिक, वांशिक आणि राष्ट्रीय अस्मितेचे रक्षण करतील; त्यांना प्रोत्साहन आणि त्यांच्या परिस्थितींला आधार देणारे म्हणून ओळख निर्माण केली पाहिजे. ही घोषणा जगभरातील अल्पसंख्याक गटाच्या रक्षणासाठी एक मोठे पाऊल ठरेल.

कसा साजरा केला जातो

दरवर्षी, राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोगातर्फे 18 डिसेंबर रोजी भारतात Minorities Rights Day 2023 – अल्पसंख्याक हक्क दिन साजरा केला जातो.

हा दिवस अल्पसंख्याक समुदायांच्या हक्कांचे संरक्षण आणि संवर्धन करण्यासाठी साजरा केला जातो. जात, रंग, भाषिक, वंश आणि धर्म यांचा विचार न करता सर्व अल्पसंख्याक समुदायांमध्ये धार्मिक सौहार्द, आदर आणि चांगल्या समजुतीचा पुरस्कार केला जातो. राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोगाचे सर्व मान्यवर व सदस्य या दिवशी उत्साहाने सहभागी होतात.

18 डिसेंबर 1992 रोजी, संयुक्त राष्ट्रांनी धार्मिक किंवा भाषिक, राष्ट्रीय किंवा वांशिक अल्पसंख्याकांशी संबंधित व्यक्तीच्या हक्कांवरील विधान स्वीकारले आणि प्रसारित केले. राज्य सरकार राष्ट्रीय, भाषिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक
अस्मिता वाढवण्यासाठी परिस्थिती सुधारेल.
२०१२ मध्ये, अल्पसंख्याक हक्क दिनी, राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोगाने अल्पसंख्याकांसाठी ‘अल्पसंख्याक भारत’ हा विशेष अंक प्रकाशित केला. तिसऱ्या घटनात्मक आयोगाच्या कार्यांवर आणि उपयुक्ततेवर लक्ष केंद्रित करणारे तसेच राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोगाशी संबंधितअसे हे प्रकाशन होते .

महत्त्व

भारत संस्कृती आणि विविधतेने समृद्ध आहे आणि देशाने ‘विविधतेत एकता’ या लोकप्रिय घोषणेचे पालन केले पाहिजे.

भारत स्वतंत्र झाल्यापासून अल्पसंख्याकांच्या हक्कांना भारतीय राज्यघटनेत स्थान मिळू शकले आहे, परंतु अल्पसंख्याकांना असे वाटते की त्यांना ते अधिकार योग्य पद्धतीने दिले गेले नाहीत. याचा अर्थ असा होतो की लिखित शब्दांचे वास्तविक भाषांतर केले गेले नाही.

Minorities Rights Day 2023 – अल्पसंख्याक त्यांच्या भाषेचा किंवा धर्माचा विचार न करता, त्यांच्या जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्रात होत असलेल्या भेदभावाबद्दल सतत तक्रार करत आहेत.

भारतीय संविधानातील अल्पसंख्याकांचे हक्क

सर्व नागरिकांना समान हक्क आणि न्याय प्रदान करणे हा भारतीय राज्यघटनेने दिलेला अधिकारच आहे. भारतीय राज्यघटनेने भाषिक, वांशिक, सांस्कृतिक आणि धार्मिक अल्पसंख्याकांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी अनेक उपायांचा अवलंब केला आहे; जे आर्थिक किंवा सामाजिकदृष्ट्या वंचित लोक आहेत त्यांची जात, संस्कृती आणि समुदाय या बाबी विचारात न घेता जसे की अनुसूचित जमाती आणि अनुसूचित जातीचे लोक आहेत हे त्या सर्व लोकांची देखील काळजी घेते.


कलम 16 पुष्टी करते की सार्वजनिक रोजगाराच्या बाबतीत, मूलभूत भाषा, जात, पंथ, रंग, वंश किंवा धर्म यावर कोणताही अन्याय किंवा असमानता यास अनुमती दिली जाणार नाही व हे सूचित करते की भारतातील प्रत्येक नागरिकाला सार्वजनिक सेवा आणि सरकारी कार्यालयांमध्ये समान आणि न्याय्य सेवा संधी मिळणे आवश्यक आहे.

भारतीय राज्यघटनेचे कलम २५ हे प्रत्येक व्यक्तीला धार्मिक स्वातंत्र्याची हमी देते. जेव्हा सार्वजनिक शांतता बिघडते तेव्हाच राज्य धर्माचे नियमन करावे लागते.

अल्पसंख्याकांना त्यांच्या आवडीचा धर्म पाळण्याचा अधिकार आहे आणि ते त्याचा प्रचारही करू शकतात. परंतु प्रलोभन, धमकी किंवा बळजबरीने धर्म परिवर्तन याबद्दल नियम बनवण्याचा आणि अमलात आणण्याचा अधिकार राज्य विधानसभेला आहे. भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 29 नुसार भाषिक किंवा धार्मिक आणि भाषिक अल्पसंख्याकांच्या लोकांना त्यांच्या स्वतःच्या शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि त्यांचे व्यवस्थापन करण्याचा अधिकार आहे.

Minorities Rights Day 2023 – अल्पसंख्याक समुदायातील लोकांना त्यांच्या संस्कृती आणि धर्माचे समर्थन, समर्थन आणि जतन करण्याचे अमर्याद आणि अप्रतिबंधित अधिकार आहेत. विविध सांस्कृतिक चालीरितींसाठी जगभरात ओळखला जाणारा आपला देश – भारत, एक देश म्हणून तिच्या सांस्कृतिक विविधतेचे संरक्षण करण्यासाठी समर्पित आहे.

राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोग (NCM)

राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोग (NCM) ची स्थापना केंद्र सरकारने राष्ट्रीय अल्पसंख्याक आयोग कायदा, 1992 अंतर्गत केली आहे. केंद्र सरकारच्या अहवालानुसार मुस्लिम, शीख, बौद्ध, ख्रिश्चन, पारशी (झोरोस्ट्रियन) आणि जैन या अल्पसंख्याक
समुदायांसह एकूण सहा धार्मिक समुदाय आहेत.अन्याय झालेल्या व्यक्तींची समस्या सोडवण्यासाठी संबंधित राज्य अल्पसंख्याक आयोग नेहमीच कटिबद्ध राहील.

Minorities Rights Day 2023: राज्य अल्पसंख्याक आयोग घटनेत वर्णन केल्याप्रमाणे अल्पसंख्याकांच्या हिताचे रक्षण आणि संरक्षण करण्यासाठी जबाबदार आहे.

निष्कर्ष : Minorities Rights Day 2023

भारतातील अल्पसंख्याक हे देशाचा अविभाज्य भाग आहेत आणि देशाच्या वाढीसाठी आणि विकासात तितकेच योगदान देतात. ते शासकीय नोकर्‍या , विविध राजकीय पक्ष , तंत्रज्ञान ,वैद्यकीय, नागरी सेवा तसेच अन्य प्रमुख क्षेत्रात उच्च पदांवर विराजमान आहेत.
भारत हा एक विकसनशील देश आहे आणि इथल्या लोकांनी बहुसंख्य-अल्पसंख्याकांचे प्रश्न उद्भवल्यास संवेदनशीलतेने वागले पाहिजे.

Also Read : Online Gambling Or Gaming

2 thoughts on “Minorities Rights Day 2023”

Leave a Comment